Yangın merdiveni nasıl hesaplanır?
Bir kaçış merdiveninin genişliği, o merdiveni kullanacak kişi sayısına göre belirlenir. Araç, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'teki (BYKHY) yöntemi izler: önce en kalabalık katın kullanıcı yükü bulunur, sonra bu kişilerin güvenle tahliyesi için gereken genişlik hesaplanır ve yönetmelikteki asgari ölçülerle karşılaştırılır.
1. Kullanıcı yükü
Kat alanı, kullanım türüne göre Ek-5/A'daki kullanıcı yükü katsayısına bölünür. Fabrika üretim ve paketleme alanlarında katsayı 10 m²/kişi, depo, ambar ve makine dairelerinde 30 m²/kişidir. Örneğin 1.200 m²'lik bir üretim katında kullanıcı yükü 120 kişidir.
| Kullanım | Katsayı | 1.000 m² için |
|---|---|---|
| Fabrika üretim, paketleme | 10 m²/kişi | 100 kişi |
| Depo, ambar, makine dairesi | 30 m²/kişi | 34 kişi |
| Büro, idari ofis | 10 m²/kişi | 100 kişi |
2. Gerekli genişlik
Kaçış yollarının kapasitesi 50 cm'lik birim genişliklerle hesaplanır. Endüstriyel yapılarda bir birim genişlikten merdivende 60 kişi geçtiği kabul edilir; genişlik = kişi sayısı ÷ 60 × 50 cm. Hesaplanan değer yönetmelikteki asgari değerlerden küçükse asgari değer esas alınır:
- Hiçbir kaçış merdiveni 80 cm'den dar olamaz.
- Kullanıcı sayısı 50'yi aşan katlarda en az 100 cm; 501–2.000 kişide 150 cm; 2.000'i aşan katlarda 200 cm.
- Bina yüksekliği 21,50 m'yi aşan yüksek binalarda en az 120 cm.
- 200 cm'yi aşan merdivenler korkuluklarla 100–160 cm'lik parçalara bölünür.
Fabrika, depo ve büro yapılarında kattaki kullanıcı sayısı 50'yi aşıyorsa en az iki alternatif kaçış yolu gerekir; bu durumda her biri toplam yükün en az yarısını karşılayacak genişlikte olmalıdır. Dış cephe yangın merdiveni çoğu zaman bu ikinci kaçış yolu olarak yapılır.
3. Basamak ve sahanlık ölçüleri
- Basamak yüksekliği (rıht) en çok 17,5 cm, basamak genişliği (basış) en az 25 cm olmalıdır.
- Her 17 basamakta bir sahanlık yapılır; iki sahanlık arasındaki kot farkı 3,00 m'yi geçemez.
- Baş kurtarma yüksekliği basamak üzerinden en az 210 cm olmalıdır.
- Rahat bir adım için 2 × rıht + basış toplamının 60–64 cm aralığında olması önerilir.
4. Çelik miktarı ve maliyet
Tonaj; limonlar, basamaklar, sahanlıklar, korkuluklar ve kolonlar için tipik kesitlerle hesaplanır, bağlantı ve ankrajlar için %8 eklenir. Gerçek kesitler statik projede belirlenir; cephe ankrajı, temel ve zemin koşulları tonajı değiştirebilir. Fiyat, imalat, sıcak daldırma galvaniz ve montaj dahil ortalama birim fiyatla bulunur.
Sık sorulan sorular
Yangın merdiveni genişliği en az kaç cm olmalı?
Hiçbir kaçış merdiveni 80 cm'den dar olamaz. Kattaki kullanıcı sayısı 50'yi aşıyorsa en az 100 cm, yüksek binalarda en az 120 cm olmalıdır. Kişi sayısı arttıkça gereken genişlik de artar.
Yangın merdiveninde basamak yüksekliği kaç cm olmalı?
Kaçış merdivenlerinde basamak yüksekliği en çok 17,5 cm, basamak genişliği en az 25 cm olmalıdır. Her 17 basamakta bir sahanlık yapılır.
Fabrikamda kaç yangın merdiveni gerekir?
Kattaki kullanıcı sayısı 50'yi aşıyorsa ya da bina yüksekliği 21,50 m'yi geçiyorsa en az iki alternatif kaçış yolu gerekir. Mevcut iç merdiven bunlardan biri olabilir; ikincisi çoğu zaman dış cephe çelik yangın merdiveniyle sağlanır.
Dış yangın merdiveni için hangi çelik kullanılır?
Limon ve kolonlarda genellikle UPN, HEA ya da kutu profiller; basamak ve sahanlıklarda sıcak daldırma galvanizli ızgara kullanılır. Dış ortamda paslanmaya karşı en uzun ömürlü çözüm sıcak daldırma galvanizdir.
Hesaplanan fiyat kesin mi?
Hayır, yaklaşıktır. Kesin fiyat; cephe ve zemin koşulları, statik projeye göre belirlenen kesitler ve montaj zorluğu netleştikten sonra keşif sonrası yazılı olarak verilir.