Question 1

Çatı kar yükü nasıl hesaplanır?

Accepted Answer

TS EN 1991-1-3 (Eurocode 1) formülü: s = μᵢ × Cₑ × Cₜ × sₖ. Burada μᵢ çatı şekli katsayısı (eğime göre 0-0.8), Cₑ maruz kalma katsayısı (0.8 açık - 1.2 korunaklı), Cₜ ısı katsayısı (genelde 1.0) ve sₖ zemin kar yükü karakteristik değeri (kN/m²). Türkiye için sₖ bölge ve rakıma göre 0.75-3.50 kN/m² arasında değişir.

Question 2

Türkiye'de kar yükü bölgeleri nasıl tanımlanır?

Accepted Answer

TS 498 standardı Türkiye'yi 4 kar yükü bölgesine ayırır: Bölge I (0.75 kN/m²) — Akdeniz, Ege ve Marmara kıyıları; Bölge II (1.20 kN/m²) — İç Anadolu batı, Karadeniz batı, Marmara iç kesim; Bölge III (1.80 kN/m²) — Karadeniz iç, Doğu Anadolu eteği; Bölge IV (2.40 kN/m² ve üzeri) — Doğu Anadolu yüksek rakım. Ayrıca 200 m üzeri her rakım için ek artış uygulanır.

Question 3

Çatı eğimi kar yükünü nasıl etkiler?

Accepted Answer

Çatı eğimi arttıkça kar yükü azalır çünkü kar kayar. 0-30° arası μ₁ = 0.8 sabit, 30-60° arası μ₁ = 0.8 × (60-α)/30 azalan, 60° ve üzeri μ₁ = 0 (kar tutmaz). Örnek: 45° eğimli çatıda μ₁ = 0.4, yani düz çatının yarısı kadar kar yükü.

Question 4

Asimetrik kar yükü dağılımı nedir?

Accepted Answer

İki eğimli (duo-pitch) çatılarda rüzgâr karı bir yamaca yığar; bu nedenle bir yamaçta tam yük (μ₁ × sₖ), diğer yamaçta yarı yük (0.5 × μ₁ × sₖ) ile tasarım yapılır. Bu en olumsuz hal makas/aşık boyutlandırmasında kullanılır; sadece simetrik yük varsayımı tehlikelidir.

Question 5

Çelik çatıda kar yüküne göre kaç kg/m² yapı ağırlığı planlanır?

Accepted Answer

Hafif kar yükü bölgesinde (0.75-1.20 kN/m²) sandviç panel + aşık + makas tipik 22-35 kg/m² toplam çelik ağırlığı gerektirir. Yüksek bölgede (1.80-2.40 kN/m²) bu değer 35-55 kg/m²'ye yükselir. Açıklık (span) arttıkça da artar: 20 m açıklık için 8-15 kg/m² makas, 40 m için 18-35 kg/m². Bu yalnızca ön tahmindir; kesin değer için EN 1993-1-1 statik hesap yapılmalıdır.